Visie, missie en strategie

Het Cultureel Erfgoed in de regio van de provincie Groningen wordt bedreigd door de gevolgen van de mijnbouwaktiviteiten in dit gebied. Het gaat hierbij om zowel schade die herstelt moet worden, preventieve maatregelen om schade te voorkomen en, niet in de laatste plaats, compensatie van de waardevermindering van de monumenten of beeldbepalende panden. Hieronder kunt u lezen wat onze Visie, Missie en Strategie is om ons, namens de eigenaren, sterk te maken voor het behoud van het Cultureel Erfgoed. 

  • Visie

    Over honderd jaar zullen de eeuwenoude boerderijen, borgen en rentenierswoningen nog trots staan te pronken in het Gronings landschap. In de dorpen luiden de middeleeuwse kerkjes hun klokken zoals dat honderden jaren al het geval is. De oude dorpskroegen zijn een veilige en sfeervolle haven voor dorpsbewoners en toeristen. De aardbevingen zullen vergeten zijn, de gevolgen ervan onzichtbaar. 

    De regio is sterker gekomen uit de beving problematiek, het heeft een economische impuls qua  lokale werkgelegenheid gegeven en is een aantrekkelijk toeristisch gebied geworden in Noord-Nederland. Het bouwkundig cultureel erfgoed van de provincie speelt daarin een centrale rol.

    De NAM heeft dat financieel allemaal mogelijk gemaakt en heeft al decennia geleden de laatste gasput gesloten. De monumenteigenaren hebben hun panden in alle rust kunnen restaureren. Op de weg van ‘Lains noar Klooster’ kwetteren de mussen en wiegen de koolzaadvelden in de wind, alsof er niets gebeurd is.

     

  • Missie

    Een groot deel van het bouwkundig cultureel erfgoed in de provincie Groningen wordt bedreigd. Eeuwenoude boerderijen en andere architectonische bouwwerken uit ons rijke verleden dreigen in korte tijd slachtoffer te worden van de aardbevingen. De eerste sloopwerken zijn al uitgevoerd. 

    Om dit te stoppen en verder verval te voorkomen dienen de Eigenaren van monumenten en beeldbepalende panden die hiermee geconfronteerd worden, de krachten te bundelen om te voorkomen dat er over hun heen beslist wordt. De Eigenaren moeten de regie zelf weer in de hand krijgen: het gaat om hún eigendom, hún veiligheid en hún welzijn.
    Daarbij ondersteuning bieden passend binnen de mogelijkheden van de Eigenaar en in de vorm van schadeherstel, preventieve maatregelen ter voorkoming van schade en letsel of andere voor de Eigenaar passende maatregelen.

    De vereniging ziet het als haar taak om de Eigenaren daarin te ondersteunen door het realiseren van maatwerk met inzet van deskundig en bevlogen specialisme. Maatwerk dat met de huidige procedures praktisch niet uitvoerbaar is en ellenlange wachttijden en opschorten ten gevolge heeft.

    De rol van de NAM en de EBN is enkel het zijn van de aansprakelijke en betalende partij in relatie tot de kosten die voortvloeien uit directe en indirecte schade door mijnbouw en preventieve maatregelen ter voorkoming van schade.

     

  • Doelstellingen

    Om dit alles te verwezenlijken dienen de huidige procedures van schadeherstel en -preventie drastisch te worden aangepast. De Eigenaar dient centraal te staan. 

     

    Om dat te bereiken verenigen de Eigenaren zich als Vereniging Groninger Monument Eigenaren. Samen de krachten bundelen, kennis vergaren en delen, elkaar bij staan waar nodig.

    De vereniging zal de gesprekspartner zijn voor alle partijen in dit proces om te komen tot een probleemoplossende structuur. Na het ontstaan van deze structuur zal de vereniging zich ontwikkelen tot klankbord voor monument Eigenaren in de breedste zin des woords.

    Het uiteindelijke doel is een proces en structuur van schadeafhandeling en -preventie te realiseren waarin de Eigenaar de regie heeft, schillen om zich heen heeft m.b.t. regelgeving, expertise en financiën met een basis aanspreekpunt dat onafhankelijk handelt van (semi)-overheden en gaswinningbedrijf.

    Concreet vertaalt dit zich in de volgende doelstellingen:

    1. Kennisuitwisseling
      1. Ervaring- en kennisuitwisseling met leden en niet-leden, besloten en publiek
      2. Mogelijke manieren zijn forum op internet, bijeenkomsten, etc.
    2. Krachtenbundeling
      1. Krachtenbundeling van individuele monumenteigenaren en private p personen
    3. Documentatie- en registratiesysteem
      1. Een eigen schadedossier en expertgroep opzetten voor de leden
    4. Vertegenwoordiging
      1. Vertegenwoordiging van leden bij centrale organisaties en organen, zoals NCG, NAM, CVW, etc.
      2. Namens de Eigenaren één aanspreekpunt zijn voor instanties die te maken hebben met de schadeproblematiek
    5. Beïnvloeding
      1. Beïnvloeding van besluitvormingsprocessen door centrale organisaties en organen, zoals NCG, NAM, CVW, etc. in het belang van de Eigenaren
    6. Ondersteuning faciliteren
      1. het faciliteren van de ondersteuning van individuele leden door stakeholders waar afspraken mee gemaakt zijn
      2. ondersteuning kunnen bieden aan de Eigenaar die zelf de regie ter hand wil nemen
    7. Verandering
      1. Verandering van de huidige procedures richting een proces waarin de monumenteigenaar centraal staat en de rol van de NAM/EBN slechts randvoorwaardelijk is
    8. Onderzoek
      1. het doen van kleine onderzoeken onder de leden om na te gaan waar bepaalde zaken verbeterd kunnen worden of wat leden van bepaalde voorstellen vinden
      2. monitoren van doorgevoerde veranderingen en gemaakte afspraken
    9. Organisatie
      1. Organisatie van activiteiten die bovenstaande doelen bevorderen, eraan bijdragen of versterken
      2. Onderstaand schema geeft een impressie van de structuur waarbinnen een aantal belangrijke stakeholders  en expertisegebieden op welke manier te bereiken zijn voor de Eigenaar

    figuur structuurmodel vgme

  • Strategie

    De vereniging stelt zichzelf op dit moment vijf primaire doelen die in 2017 gerealiseerd worden

    • Het vormen van een formele vereniging met een wezenlijke achterban en opbouw netwerk, kennis en expertise (mei/juni)
    • Daar waar nu acute “calamiteiten” zijn m.b.t. erfgoed VGME nu al betrekken in de huidige procedures (ongoing)
    • Het zichzelf op de agenda plaatsen en verkrijgen van aandacht voor de vereniging bij de diverse organisaties die een betrokkenheid hebben in dit dossier (mei/juni). En het vervolgens doorontwikkelen tot een partij waarmee rekening wordt gehouden (2017)
    • De eigenaar staat centraal in het gehele proces en voert de regie over alle processen. Hij of zij wordt daarin professioneel ondersteund door een partij waarin de Eigenaar vertrouwen heeft
    • Het starten van overleg met betrokken partijen en het daarin voorstellen, toelichten en verder uitwerken van het door VGME ontwikkelde procesmodel (september/december)

     

    Vereenvoudigd ziet het nieuwe 'schademodel of -protocol' er als volgt uit: in dit generiek model staat de eigenaar centraal en voert de regie over het gehele proces. Ongeacht of de eigenaar een privé persoon is of een private partij zoals een stichting. Dit vereenvoudigd model geeft in grote lijnen weer welke stappen de eigenaar moet doorlopen om het gehele schadeherstel en -preventie traject te doorlopen. Hierbij kan hij of zij al dan niet gebruik maken figuur procesmodel vgmevan een centraal aanspreekpunt: het Erfgoedloket.

    In basis zal schade en preventie zelfregulerend zijn weg vinden, overeenkomend met een klein of groot restauratie project waar diverse eigenaren de nodige ervaring mee hebben. 

    Er is echter één groot verschil: de vaststelling dat het nu om schade als gevolg van de gaswinning gaat én de financiering van het schadeherstelplan (is het restauratieplan in dit model). 

    Het opstellen van het schadeherstel- en/of versterkingsplan (vergelijkbaar met restauratieplan) is de basis voor de claim naar de, voor de schade,  verantwoordelijke partijen. Dit plan, waarin het schadeherstel en schadepreventie uitvoerig wordt vastgelegd, wordt opgesteld door een team van experts zoals genoemd in het structuurmodel en vormt daarnaast ook de basis voor het aanvragen van vergunningen en de aanbesteding.

    De eigenaar kan, in voorkomende gevallen, overige restauratiewerkzaamheden combineren met het schadeherstel en/of schadepreventie. Dit maakt de financiering ingewikkelder, maar niet onmogelijk. 

    De eigenaar heeft in casu een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van zijn eigendom (dat is wettelijke vast gelegd). 

    De eigenaar kan zelf de uitvoering ter hand nemen en één of meer delen uitbesteden aan derden. In onze visie speelt daarin de NCG en/of het CVW geen primaire rol maar, in voorkomende gevallen, een ondersteunende rol.

    Eén en ander moet nader uitgewerkt worden. Belangrijk voor deze uitwerking is de input en de ervaringen van onze leden. 

    • Herstel- en/of versterkingplan

      Het herstel- en/of versterkingsplan bevat mogelijk drie onderdelen:

      • herstellen van de schade
      • preventieve, bouwkundige maatregelen om het pand te versterken
      • eigen wensen wat betreft restauratie

      Het plan wordt opgesteld door een team van deskundigen, aangestuurd door een restauratie architect en in opdracht van de eigenaar van het monument of beeldbepalend pand. Globaal is de restauratie architect verantwoordelijk voor de volgende activiteiten:

      • opstellen restauratieplan
      • opstellen (aanvullend) constructieplan
      • opstellen raming van kosten
      • adviseren bij financiering
      • aanvragen vergunningen
      • opstellen bestek
      • begeleiden aanbesteding
      • bouwbegeleiding
      • beoordelen oplevering
      • schade (laten) vaststellen
      • opstellen claim
      • begeleiden claimproces
      • eventueel begeleiden beroepsproces

       

    • Vergunningen

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

    • Claim indienen

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

    • Financiering

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

    • Aanbesteding

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

    • Oplevering

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

    • Voorfinanciering

      dit deel wordt verder uitgewerkt de komende tijd.

     

  • Planning

    De tijd dringt. As-we-speak verzakken en scheuren de boerderijen en andere monumentale panden verder en verder richting de ondergang. Omdat Eigenaren niet weten waar ze aan toe zijn, stellen zij het noodzakelijke herstel en onderhoud uit. Schadeherstel en schadepreventie worden nog te veel als aparte processen behandelt. 

    Aangezien versterken van monumentale panden vaak een veelvoud van de WOZ waarde bedraagt, hangt de sloophamer als een zwaard van Damocles boven de hoofden van de monumenten en hun Eigenaren. Het hele proces dient daarom nog dit jaar (2017) te worden herzien en ingericht naar bovenstaande modellen.

 

Begrijpt u het?

IMG 3407